تاريخ ِجهاني و جهاني شدنِ تاريخ

داريوش رحمانيان  

پژوهشنامه علوم انساني، شماره 52، زمستان 1385  ص 181

 

فكر تاريخ جهاني، چرا و چگونه و چه هنگام پيدا شد و چه مراحلي را از سر گذراند؛ و در هر مرحله چه تأثيراتي بر تاريخ نگري و تاريخ نگاري بر جاي نهاد؟ جهاني شدن جريان تاريخ و علل و عوامل به‏وجود آورنده اش، چه تأثيرات و پيامدهايي در عرصه تاريخ نگري و تاريخ نگاري داشته اند، يا خواهند داشت؟ مقاله حاضر تأملي است پيرامون اين پرسش ها. به نظر مي رسد که جهاني شدن و جهاني‏سازي جديد و معاصر را بدون بررسي و درک ريشه ها و پيشينه هاي تاريخي آن و از جمله ريشه و پيشينه مفهوم «تاريخ جهاني» و يا «تاريخ انسانيت واحد» نمي توان به درستي فهم کرد.

کليدواژگان:جهاني شدن، جهاني سازي، تاريخ جهاني، تاريخ‏نگاري.

 جهاني شدن و ارزشهاي جهاني اسلام با رويكردي بر ديدگاه امام خميني

يحيي فوزي  

پژوهشنامه متين، شماره 36، پاييز 1386  ص 119

يده : جهاني شدن يكي از واقعيتها و مباحث مهم در جهان امروز است كه در دو عرصه سخت افزاري و نرم افزاري جريان دارد. از زمانهاي گذشته بسياري از مكاتب و اديان از ايجاد جامعه اي جهاني به عنوان يك آرمان سخن گفته اند و متفكران اسلامي هم به اظهار نظر در مورد آن پرداخته اند و وجوه اشتراك و افتراق ديدگاه اسلام را با ديدگاههاي موجود غربي در اين مورد مطرح كرده اند. امام خميني نيز به عنوان يك فقيه و متفكر اسلامي به ارائه ديدگاههاي خود در اين موضوع مهم جهان معاصر پرداخته است.

در اين مقاله كوشش شده تا با گردآوري و استنتاج از سخنان ايشان، ديدگاههاي امام خميني در اين موضوع مطرح شود.

به اعتقاد نويسنده امام خميني برخوردي گزينشي با جهاني شدن دارد. ايشان عرصه سخت افزاري جهاني شدن را مثبت ارزيابي مي كند، اما چالش اصلي را در عرصه نرم افزاري جهاني شدن مي داند و معتقد است روح و ارزشهاي حاكم بر روند جهاني شدن در جهت منافع سلطه گران جهاني و مبتني بر درك نادرستي از انسان است. ايشان معتقد است بايد در عرصه نرم افزاري جهاني شدن روح و ارزشهاي جديدي را حاكم كرد كه همان گسترش ارزشهاي فطري و انساني اسلام در عرصه هاي مختلف فرهنگي، سياسي و اقتصادي جهاني است كه در دراز مدت مي تواند ايجاد جامعه جهاني مطلوب را فراهم آورد.

کليدواژگان:جهاني شدن، جهاني سازي، اسلام، امام خميني

 ايران در راه جهاني شدن : سودها و زيانها

علي پورپاشا كاسين   

ماهنامه اطلاعات سياسي - اقتصادي، شماره 242، مهر و آبان 1386  ص 216

 

 مديريت دولتي و جهاني شدن: رويكردي تطبيقي به سيستم ها ي مديريت دولتي در عرصه بين المللي

محمد خانباشي   

فصلنامه فرهنگ مديريت، شماره 16، پاييز و زمستان 1386  ص 173

مقاله حاضر به بررسي پديده جهاني شدن در عرصه بين المللي و تاثير آن بر سيستم هاي مديريت دولتي مي پردازد. جهاني شدن با وجود ديدگاه هاي موافق و مخالف و با همه مزايا و محدوديت هايش به عنوان پديده اي چندوجهي و منشوري در مسائل سياسي، اقتصادي، فرهنگي و اجتماعي آثار و پيامدهاي مهمي را بر جاي مي گذارد و جنبشي است كه نمي توان آن را متوقف يا از آن احتراز كرد. سوال مطرح براي انديشمندان اين است كه آينده مديريت دولتي در اين عرصه جهاني و پويا چه خواهد بود و نظام هاي مديريت دولتي در برخورد با اين پديده از خود چگونه واكنش نشان مي دهند؟ در پاسخ به اين دست پرسش ها، در بخش دوم مقاله با ذكر مصاديقي از نظام هاي مديريتي كشورهاي در حال توسعه و مقايسه يافته ها، واقعيت ها، تجربيات و تنگناهاي حاكم بر مديريت دولتي آن ها، تلاش مي شود تا شكاف هاي موجود ميان تئوري و عمل مديريت در كشورهاي توسعه يافته و در حال توسعه (كشورهاي غربي و غيرغربي) مورد تاكيد قرار گيرد. طبعا اين گونه تحليل ها بر غناي تئوري هاي كنوني مي افزايد و به شكل گيري مدل ها و چارچوب هاي نظري جهت بازسازي محيط جهاني و درك چگونگي تاثيرگذاري متغيرهاي مختلف اين محيط بر سيستم هاي مديريت دولتي، كمك شايان توجهي خواهد نمود.

کليدواژگان: جهاني شدن ،مديريت دولتي ،حكمراني ،رويكرد تطبيقي ،محيط جهاني

 

 اسلام و جهاني شدن

فصلنامه مطالعات خاورميانه، شماره 49، زمستان 1385 - بهار 1386  ص 224

 آموزش شهروندي ملي و جهاني همراه با تحكيم هويت و نظام ارزشي دانش آموزان

دكتر حسين لطف آبادي   

فصلنامه نوآوري هاي آموزشي، شماره 17، پاييز 1385  ص 11

اين مقاله بر سه موضوع اصلي و مرتبط با يکديگر تأكيد دارد:

اول، توضيح مفاهيم اساسي جهاني شدن، جهاني سازي، جهاني نگري و مليت گرايي، هويت ملي، نظام ارزشي، شهروندي و مهارت هاي زندگي و ارتباط آن ها با يکديگر؛

دوم، ارائه يافته هاي پژوهشي نگارنده در بارۀ وضعيت نوجوانان و جوانان دانش آموز ايران، نگرش آنان به جوانب گوناگون زندگي اجتماعي و مدني، نظام ارزشي، جهاني شدن و جهاني سازي و بررسي ويژگي هاي مهم روان شناختي که مانع از رشد شهروندي است؛

سوم، توضيح معنا و حقوق و مسئوليت هاي شهروندي در سطوح محلي و ملي و جهاني، ضرورت و چگونگي آموزش فلسفه و روش تفکر درست به دانش آموزان براي تصميم گيري انديشمندانه در مقوله شهروندي.

نظريه بنياني ارائه شده در اين مقاله آن است که: «آموزش و پرورش ايران اگر بخواهد هويت ملي و نظام ارزشي و مهارت هاي شهروندي کودکان و نوجوانان را تحكيم و اعتلا بخشد، بايد آنان را براي زندگي در عصر جهاني شدن در قرن حاضر آماده كند.» براي اين منظور، نگرش آموزش و پرورش به برنامه هاي درسي و فعاليت هاي کلاس و مدرسه در آموزش عمومي بايد تغيير يابد و افزون بر آموزش هاي درسي، تحکيم هويت و نظام ارزشي انساني و ديني و ملي، آموزش شهروندي و مهارت هاي زندگي فردي و اجتماعي و اقتصادي و علمي و فرهنگي را محور برنامه هاي آموزشي و تربيتي قرار دهد. آموزش شهروندي محلي و ملي و جهاني به دانش آموزان، بخشي مهم از اين برنامه هاست.

مطالعات ارائه شده در اين مقاله نشان مي دهد که گروه هاي قابل توجهي از نوجوانان و جوانان دانش آموز ايراني دچار ضعف هاي اساسي در هويت اجتماعي و مدني و گرفتار نگرش هاي ضداجتماعي و خلافکاري و روحيه سرکشي هستند. در چنين وضعيتي، آموزش حقوق و مسئوليت هاي محلي و ملي و جهاني در جوانب گوناگون شهروندي در برنامه هاي درسي و فعاليت هاي کلاس و مدرسه و آموزش رفتار مبتني بر تفکر درست ، مسئوليت پذيري، و تصميم گيري انديشمندانه ضرورت دارد. چگونگي اين آموزش ها نيز، در اين مقاله مورد بحث قرار گرفته است.

کليدواژگان:آموزش شهروندي- هويت ملي- نظام ارزشي- جهاني شدن -جهاني سازي- جهاني نگري و مليت گرايي- حقوق و مسئوليت- آموزش فلسفه به دانش آموزان- تفكر درست- حل مساله

 رويكرد انتقادي به پديده جهاني شدن

كریم خان محمدی   

فصلنامه علوم سياسي، شماره 40، پاييز 1386  ص 123

 

نگارنده در اين نوشتار، ضمن مفهوم شناسي "جهاني شدن" و بيان دو خاستگاه اجتماعي و فن آورانه اين مفهوم، به ابعاد چهارگانۀ اقتصادي، سياسي، اجتماعي و فرهنگي، اشاره و هر كدام از ابعاد مذكور را با توجه به دو رويكرد خوش بينانه و انتقادي، مورد نقد و بررسي قرار مي دهد.

نگارنده، معتقد است "جهاني شدن" به صورت يك پروسه و صيرورت طبيعي، صرفاً در سطح ارتباطات، امكان دارد. بنابراين، جهاني شدن در ابعاد سياسي، اقتصادي، اجتماعي؛ به ويژه فرهنگي، با چالش هاي جدي روبه رو است. جهاني شدن ارتباطات، يك تيغ دو لبه است، هم زمان با ظهور همساني در قلمرو سياست و فرهنگ، تنوع و تعارض نيز جوانه مي زند. پس سخن از "دولت واحد جهاني" و"فرهنگ واحد جهاني" گزافه است.

کليدواژگان:جهاني شدن، جهاني سازي، تنوع فرهنگي.

 جوانان , جهاني شدن و مهاجرت هاي بين المللي : پژوهشي در ميان نخبگان جوان

محمدسعيد ذكائي   

فصلنامه جامعه شناسي ايران، شماره 14، تابستان 1385  صص 41-75

مهاجرت به عنوان تجربه اي از مصرف مکان و فضا راه حلي براي پر کردن فرصت هاي زندگي و رفتاري رايج در ميان طيفي از نخبگان جوان است که با انتخاب آن به دنبال ارتقاي سرمايه هاي فرهنگي و انساني خويش و حفظ تمايز خويش هستند. مقاله حاضر با الهام از مفهوم نوگرايي بازانديشانه متفکران مدرن و پست مدرن معاصر و با استفاده از رويکرد نظريه مبنايي به دنبال روشن ساختن تفسير، معنا و اهميت رفتار مهاجرتي نخبگان جوان بر هويت يابي و انگيزه ها و زمينه هاي اجتماعي فرهنگي موثر بر اين رفتار است. نتايج پژوهش کيفي انجام شده بيانگر تاثير آشکار فرآيندهاي جهاني شدن و ارزش هاي جهان وطني بر گرايش ها و ارزش هاي اين گروه از جوانان است. به همان سان در سطح فردي تمايل به حفظ سليقه ها و سبک هاي فردي زندگي و ارتقا مهارت هاي حرفه اي و تحصيلي و نياز به اثبات توانايي هاي فکري و حرفه اي محرک مهمي در انتخاب رفتارهاي مهاجرتي محسوب مي شود.

کليدواژگان:مهاجرت, نخبگان جوان- جهاني شدن-جهان وطني و نوگرايي بازانديشانه

 شهروندي جهاني

دكتر سيدجواد امام جمعه زاده  

فصلنامه مطالعات بين المللي، شماره 14، تابستان 1386  ص 51

شهروندي يكي از پديده هاي بنياديني است كه جهاني شدن آن را به چالش كشيده است. در جهاني كه در آن مردم پيوسته مرزها را پشت سر مي گذارند، ديگر عضو يك دولت- ملت بودن مبناي مناسبي براي شهروندي نيست. در رابطه با شهروندي جهاني سه رهيافت وجود دارد. رهيافت دولت گرا مدعي است دولت هاي حاكم شهروندان را كنترل مي كنند و رويايي است اگر فرض كنيم شهروندي را مي توان با صورت بندي هاي مختلف سياسي هم نشين كرد. رهيافت كانتي مدعي است افراد نسبت به نژاد بشري تعهد اخلاقي دارند كه مي تواند فراتر از تعهدات شهروندي آنها ...

کليدواژگان:جهاني شدن- شهروندي جهاني- تعهدات اخلاقي- دموكراسي جهان وطني- قانون گذاران همكار

 تبيين جايگاه حق پيشرفت در نظام امنيت جمعي نوين با تاكيد بر اصلاحات ساختاري ملل متحد

فريد آزادبخت  

فصلنامه مطالعات بين المللي، شماره 14، تابستان 1386  ص 173

با پايان جنگ سرد و به ويژه با پايداري ايده جهاني شدن، گفتمان نويني در ادبيات روابط و حقوق بين الملل شكل گرفت كه بازتاب وابستگي متقابل جهاني، در هم تنيدگي ساختار و محتواي امنيت/ پيشرفت و همرگايي كارگزاران بازيگران ملي منطقه اي و بين المللي در راستاي مديريت چالشها و تهديدهاي پيش روي است. دقت در ابعاد و محتواي گفتمان موصوف گوياي اين واقعيت است كه ماهيت تهديدها نسبت به دوران جنگ سرد تغيير كرده است. منابع و كانونهاي تهديد دچار دگرگوني شده است. پاسخها- واكنشها نيز به همان نسبت متنوع شده است. تنوع گزاران/ بازيگران ...

کليدواژگان:سياستهاي پولي- مالي و عمراني- راهبرد كاهش فقر- توانمندسازي- چند جانبه گرايي- امنيت انساني- بخش خصوصي- جامعه مدني و جهاني شدن

 انقلاب اسلامي ايران و پروژه جهاني شدن

مرتضي شيرودي  

فصلنامه شيعه شناسي، شماره 17، بهار 1386  ص 133

امروزه جهاني شدن يا جهاني سازي بسياري از كشورها را با چالش مواجه كرده است زيرا جهاني شدن به مفهوم گسترش اقتصاد فرهنگ و سياست آمريكايي در پهنه جهان است از اين رو جهاني شدن با هدف تضعيف حاكميت و اقتدار كشورها و سرانجام براي از بين بردن واحدها يا كشورهاي كوچك همچنين استحاله يا ادغام آنها در جهان غرب به كار گرفته شده است. البته نمي توان فرصت هايي را كه جهاني شدن پديد مي آورد انكار كرد ولي اين فرصت ها در مقابل تهديدها و چالش ها اندك و ناچيز است به عبارت ديگر جهاني شدن رقابت بي قيد و شرط در سطح جهان است كه ....

کليدواژگان:ايران- انقلاب اسلامي- جهاني شدن- آمريكا

 تعامل تاريخي پيروان اديان و بررسي عوامل موثر بر آن

سيدحسين فلاح زاده   

فصلنامه قبسات، شماره 43، بهار 1386  ص 111

اين مقاله مي کوشد به اين پرسش اصلي پاسخ دهد که عوامل مؤثر بر تعامل پيروان اديان چيست. از نظر مولف، قدرت ها و حاکميت هاي سياسي و نوع سياست هاي مذهبي آن ها، گفتمان هاي غالب فرهنگي، اصول اعتقادي اساسي آيين يا مذهب، نوع انديشه و منش رهروان و روحانيون مذهبي و نوع قرائت و تفسير مذهبي آن ها و سرانجام تعصب هاي قومي و نژادي پيروان اديان از مهم ترين عوامل مؤثر بر تعامل پيروان اديان است؛ اما در صفحات نخستين مقاله و قبل از پرداختن به اين پرسش و پاسخ، سير اجمالي تعامل برخي پيروان اديان همچون مسيحيان و زرتشتيان در دوره قبل از اسلام و همچنين چگونگي تعامل مشرکان و يهوديان حجاز با پيامبر و متقابلاً سيره تعاملي رسول خدا با آن ها به اجمال بررسي شده است.

کليدواژگان:گفت و گوي اديان, جهاني شدن, فناوري ارتباطي, تحول فرهنگي,فرصت هاي گفت وگوي اديان, تهديدهاي فراروي گفت و گوي اديان

 گفت و گوي اديان و جهاني شدن

محمدرحيم عيوضي  

فصلنامه قبسات، شماره 43، بهار 1386  ص 87

طرح مباحثي چون گفت وگوي اديان، مسبوق به سابقه است؛ اما زمان طرح دوباره اين موضوع، حکايت از نيازمندي هاي جديد براي بشر، بررسي و تفکر مجدد در مورد آن را ضرور ساخته است. واقعيت اين است که ماحصل تکاپوهاي بشري در دهه 1990 در قالب «گفت وگو» صورتي خاص يافت و با افول جذابيت هاي ايدئولوژي هاي پرمدعاي مادي و تزلزل مطلق انگاري علم و عقلانيت، گرايش به دين در عصر جهاني شدن افزايش يافت. از اين روي اين پرسش مطرح مي شود که در فضاي محيطي متأثر از فرايند جهاني شدن، گفت وگوي اديان داراي چه نقش و جايگاهي در روابط متقابل انسان ها و مجتمع هاي انساني نظير دولت ـ ملت ها است. در اين مقاله سعي شده است با تمرکز بر رشد جريان هاي ضد سکولار و گرايش به درکي نو از فرهنگ در سطح بين الملل، جايگاه گفت وگوي اديان در فضاي موسوم به جهاني شدن تبيين گردد.

کليدواژگان:گفت و گوي اديان, جهاني شدن, فناوري ارتباطي, تحول فرهنگي, فرصت هاي گفت و گوي اديان, تهديدهاي فراوري گفت و گوي اديان

 جهاني شدن و واگرايي در خاورميانه

محسن قنبري  

ماهنامه معرفت، شماره 115، تير 1386  ص 83

چكيده

جهانى شدن فرايندى است كه چونان اختاپوس، عرصه هاى سياسى، اقتصادى، فرهنگى و اجتماعى بشر امروز را در چنبره سلطه خود درآورده و استقلال دولت ـ ملت ها را در جهان به چالش كشيده است. اين پديده به دليل سيّاليت طبيعت آن و در حال «شدن» بودنش، همواره جلوه هاى نوينى را در دهكده جهانى از خود نشان داده و تفاسير و پردازش هاى زاينده اى را نمايانده است. فراوانى رويكردها به اين پديده و قلمرو هژمونيك آن، موجب سردرگمى پژوهشگران اين عرصه شده و ورود و خروج منطقى و جهان گسترانه به آن را با دشوارى مواجه ساخته است.

بر اين اساس، رسيدن به تعريفى واحد و تحديد دقيق قلمرو آن و مهم تر از همه، برون رفت از بافت شبكه اى جهانى شدن و اتخاذ شيوه اى واحد در برابر آن، امرى مشكل مى نمايد. نشان دادن نمودهاى واگرايانه جهانى شدن در خرده نظام هايى مانند «خاورميانه» در سه عرصه سياست، اقتصاد و فرهنگ و معرفى راه كارهاى مواجهه با آن كه همواره در ميان انديشمندان مسلمان چالش برانگيز بوده، تلاشى است كه در متن مقاله حاضر براى اثبات فرضيه اصلى صورت گرفته است.

کليدواژگان:جهاني شدن, خاورميانه, همگرايي, واگرايي, جهاني سازي

 تحول مفهوم سرزمين در عصر جهاني شدن

دكتر دره ميرحيدر، دكتر محمدرئوف حيدري فر   

فصلنامه ژئوپليتيك، شماره 4، تابستان 1385  صص 1-26

سرزمين، يکي از پايه هاي اساسي علم جغرافياي سياسي مي باشد، اما هم اکنون بحثهاي زيادي در رابطه با بي اهميت شدن و از موضوع افتادن مفهوم سرزمين در عصر جهاني شدن وجود دارد. بحث سرزمين زدايي آنچنان محافل علمي و دانشگاهي را به خود جذب کرده است که انگار جهاني شدن به طور دقيق به معناي سرزمين زدايي مي باشد.

اين مقاله با رويکردي نو و واقع گرايانه سعي دارد تا فرايند جهاني شدن را با نگاهي سرزميني تحليل کند. به اين معنا که وجود فراملي گرايي يا فراسرزميني شدن جريانها انکار نمي شود ولي به نوعي سعي در اثبات باز سرزميني شدن جريانها و پديده هاي گوناگون در عصر جهاني شدن دارد.

بعلاوه، استدلال اصلي مقاله اين است که قلمرو سرزميني (سرزمين و مرز) در عصر جهاني شدن از بين نرفته بلکه کارکرد آن متحول شده است. اين اعتقاد نيز وجود دارد که قلمرو سرزميني به دليل نياز انسان به تفاوت - و هرآنچه که جغرافياست - ماندگار بوده و جهاني شدن، فراملي شدن و.. جايگاه و نقش آن را در زندگي اشتراکي انسان از بين نمي برد.

کليدواژگان:سرزمين، سرزمين زدايي، بازسرزمين سازي، حکومت، ملت و جهاني شدن.

 نگره ي انتقادي در آموزش و پرورش

دكتر بهناز مرجاني   

فصلنامه انديشه هاي نوين تربيتي، شماره 6، بهار و تابستان 1385  ص 71

از رويکردهاي انديشه در زمينه آموزش و پرورش در دهه هاي گذشته که در ايران کمتر بدان نگريسته شده، پرورش انتقادي است. اين رويکرد که بيشتر از دهه 80 در کانون نگرش انديشه مندان بوده، برگرفته از نگره انتقادي يا مکتب فرانکفورت است. در اين ديدگاه، پرورش وابسته به دگرگوني هاي اجتماعي و سياسي دانسته شده است و از اين رو، در آن برنامه هاي درسي بر بررسي هاي اجتماعي و سياسي پايه گذاري مي شود. نگره انتقادي آموزش و پرورش، بي طرفي دانش را نمي پذيرد و طرح انتقادي مسايل را در مدرسه ها، آشکار سازنده پيوند قدرت و دانش، و پي آمدهاي آن مي داند.

پرورش انتقادي که در سال هاي گذشته بسياري از آموزش گران و به ويژه رنگين پوستان بدان نگاهي ويژه داشته اند، برآيند نگره پردازي برخي از انديشه مندان و فيلسوفان انتقادي در کشورهاي گوناگون، به ويژه اروپا و امريکا است. اين نوشتار، در کنار روشن ساختن پرورش انتقادي، به بررسي پرورش رهايي بخش فريره، پرورش بنيادي ژيرو، و پرورش انقلابي مک لارن مي پردازد. هم چنين، چالش هايي که آموزش گران انتقادي در دوران جهاني شدن با آن رو به رو اند بررسي و اين ديدگاه به کوتاهي ارزيابي مي شود.

کليدواژگان:پرورش انتقادي، پرورش رهايي بخش، پرورش بنيادي، پرورش انقلابي، فمنيسم، جهاني شدن

 بررسي تحليلي راه كارهاي عملي و نظري توسعه ي منابع انساني از راه آموزش و پرورش

سيمين دركي   

فصلنامه انديشه هاي نوين تربيتي، شماره 6، بهار و تابستان 1385  ص 139

در اين نوشتار نقش آموزش و پرورش در توسعه منابع انساني و اهميت آن در پديدآوري علم و دانش فني، بررسي شده است؛ به ويژه در روزگاري که ايران در انديشه پيوستن به روند جهاني شدن آموزش و پرورش و اقتصاد بر پايه دادوستدهاي جهاني است. نخست، با نگاهي گذرا سير دگرگوني و چگونگي پيدايش سازمان تجارت جهاني، و سپس ديدگاه گروه هاي همسو و ناهمسو با روند جهاني شدن اقتصاد با توسعه منابع انساني بررسي شده است. سپس، با نگرش به اين که اقتصاد ايران با محدود بودن ظرفيت هاي توليدي و پايين بودن بازده اقتصادي برآمده از کمبود نيروي انساني دانش آموخته و کارشناس روبه رو است، گفتارهايي آمده است درباره توسعه اقتصادي بر پايه توسعه منابع انساني از راه آموزش و پرورش، براي دستيابي به مشارکت پوياتر در روند جهاني شدن اقتصاد و آموزش و پرورش که راه ايران را در پيوستن به سازمان تجارت جهاني هموار مي کند. در پايان نيز، به تحليل بنيان ها و اصولي پرداخته شده است که بايد محور کوشش هاي سامان مند در راستاي گسترش آموزش و پرورش براي توسعه منابع انساني و افزايش پديدآوري دانش در جامعه باشد

کليدواژگان:سرمايه گذاري آموزشي، بازنگري در آموزش و پرورش، بازده آموزش و پرورش، سياست هاي آموزشي، آموزش جهاني، بازآفريني آموزش، برتري هاي رقابتي در توليد علم و دانش، توسعه منابع انساني، روند جهاني شدن، بهره وري، بهينه سازي

 اوقات فراغت و چالش هاي جهاني شدن مقايسه دو نسل

مرتضي منادي   

فصلنامه ارتباطات و فرهنگ، شماره 8، بهار 1386  ص 131

 فضيلت جهان وطني ؛ دين در عصر جهاني شدن

برايان ترنر  مترجم:مجتبي كرباسچي ، حميد پورنگ ، حامد حاجي حيدري

فصلنامه راهبرد ياس، شماره 8، زمستان 1385  ص 205

مباحثات جامعه شناختي در مورد جهاني شدن از جايگاه دين در عصر جهاني غفلت مي كنند. اين غفلت با توجه به نقش خلاق اديان جهان در شكل دادن به فرايندهاي مدرن شدن و جهاني شدن دشواري آفرين است. اين مقاله، جهاني شدن را مرحله ي خاصي از فرايند كلي مدرنيت مي بيند و دين را بر مبناي چهار پارادوكس در نظر مي گيرد. پارادوكس اول گوياي آن است كه بر خلاف فهم متداول، بنياد گرايي شكلي از مدرن شدن است. با وجود اينكه ممكن است بنيادگرايي ديني واكنشي به التقاط به وجود آمده توسط جهاني شدن باشد، اما واكنشي سنتي نيست. پارادوكس..

 جهاني شدن و حاكميت

استفان دي . كرانسر   مترجم:سيدامير نياكوئي

فصلنامه راهبرد ياس، شماره 8، زمستان 1385  ص 241

 وضعيت دانشگاه هاي شهر تهران در عصر جهاني شدن از ديدگاه دانشجويان

دكتر حميدرضا آراسته ، دكتر مهدي سبحاني نژاد ، رضا همايي   

فصلنامه پژوهش و برنامه ريزي در آموزش عالي، شماره 50، زمستان 1387  ص 47

 

 منطق و مبناي راهبردهاي كلان امنيتي در خليج فارس

دكتر سيد جواد امام جمعه زاده ، مجتبي تويسركاني  

دوفصلنامه دانش سياسي، شماره 7، بهار و تابستان 1387  ص 35

هدف پژوهش حاضر تبيين منطق و مبناي استراتژي هاي طرح ريزي شده توسط بازيگران مطرح در معادلات امنيتي حوزه خليج فارس به منظور يافتن شكل مطلوب آينده تركيب امنيتي منطقه است. بازيگران درگير در فرايندهاي امنيتي خليج فارس شامل كشورهاي ساحلي اين منطقه با دسته بندي سه گانه ايران، عراق و كشورهاي عضو شوراي همكاري خليج فارس و نيز قدرت هاي فرامنطقه اي ايالات متحده، كشورهاي اروپايي، چين و روسيه در نظر گرفته شده اند.

منطق راهبردهاي كلان امنيتي مدنظر هريك از اين بازيگران تحت تاثير سه عامل بررسي شده اند كه عبارت اند از: يك. اصل وابستگي متقابل فزاينده هم در سطح وابستگي هاي منطقه اي و جغرافيايي و هم از لحاظ وابستگي موضوعي؛ دو. قواعد مربوط به فرايند جهاني شدن؛ سه. قطب بندي هاي خاص موجود در هر نظام بين‎المللي.

مبناي چنين راهبردهايي نيز بسته به ميزان قدرت و اهداف هريك از بازيگران حاضر در منطقه مبين سه الگوي عام سياست بين الملل، يعني سياست خارجي حفظ وضع موجود، امپرياليسم و يا پرستيژ است. بر اين اساس، چنانچه يافته هاي تحقيق نشان مي دهد، با توجه به منطق و مبناي راهبرد امنيتي بازيگران مطرح در منطقه، كارامدترين نظام امنيتي در خليج فارس، نظامي خواهد بود كه بر پايه اصول منطقي نظريه واقع گرايي و نيز نوواقع گرايي همراه با اصلاحات صورت پذيرفته در آن استوار باشد.

کليدواژگان:خليج فارس، راهبرد امنيتي، واقع گرايي، وابستگي متقابل، جهاني شدن، حفظ وضع موجود، امپرياليسم

 جهاني شدن و سياست فرهنگي جمهوري اسلامي ايران

سيدرضا صالحي اميري ، امير عظيمي دولت آبادي   

پژوهشنامه متين، شماره 41، زمستان 1387  ص 69

 جهاني شدن و هويت فرهنگي قوم لك

غلامعباس توسلي ، سياوش قلي پور   

فصلنامه جامعه شناسي ايران، شماره 19، پاييز 1386  صص 81-104

 تاثير انديشه هايِك بر ايدئولوژي هاي سياسي راست و چپ

مجيد استوار  

فصلنامه سياست دانشكده حقوق و علوم سياسي دانشگاه تهران، شماره 8، زمستان 1387  ص 77

طي سال هاي متمادي پس از جنگ جهاني دوم، اقتصاد كينزي و رفاهي در اروپا و بسياري از كشورها حاكم بود. با پيش آمدن ركود اقتصادي دهه 70 ميلادي و شكست دولت هاي رفاهي، اقتصاد بازار از سوي راي دهندگان و سياستمداران كشورهاي غربي مورد توجه قرار گرفت. هايك يكي از معدود انديشمنداني بود كه در قرن بيستم با مطرح كردن نظم خودجوش اقتصادي و اقتصاد بازار بطور نظري و عملي به مخالفت با دولت كينزي و رفاهي پرداخت. اين مقاله با استفاده از نظريه هنجاري و انتخاب عقلايي و با رويكرد انديشه سياسي، به دنبال اثبات اين فرضيه است كه نظم خودجوش اقتصادي هايك، يكي از عوامل مهم و تاثيرگذار در نزديكي ايدئولوژي هاي سياسي پايان قرن بيستم اعم از راست و چپ بوده است. فروپاشي بلوك شرق، ظهور جنبش هاي جديد اجتماعي و همه گير شدن بازارهاي مالي جهاني نيز از ديگر عواملي بودند كه در كاهش اختلافات ايدئولوژي هاي راست و چپ و پذيرش اقتصاد بازار و دولت حداقل تاثيري بسزا داشتند.

کليدواژگان:نظم خودجوش اقتصادي ، ايدئولوژي هاي راست و چپ ، اقتصاد بازار ، نظريه هنجاري ، جنبش هاي جديد اجتماعي ، جهاني شدن

 توسعه جنوب در پرتوي اقتصاد جهاني ؛ كارآمدي دولت و جهاني عادلانه تر

سيدامير نياكويي  

فصلنامه راهبرد ياس، شماره 16، زمستان 1387  ص 120

 

 تاثير جهاني شدن و الحاق به WTO بر سودآوري صنايع

مهران نصيرزاده   مترجم:سيد حميد رضا اشرف زاده

تحقيقات اقتصادي، شماره 84، زمستان 1387  ص 1

در اين مقاله، تاثير جهاني شدن (با شاخص جمع صادرات و واردات به GDP)، تعرفه‎‎ها، بهره‎وري كل عوامل توليد و نسبت سرمايه به نيروي كار بر سودآوري صنايع بررسي شده است. چون آماري از سود در ايران منتشر نمي‎شود از شكاف قيمت-دستمزد به‎عنوان معياري از سودآوري استفاده شده است. مدل، با پانل ديتاي پوياي ناهمگن و به روش ميانگين گروهي تلفيقي برآورد شده و نتايج نشان مي‎دهد علامت هر چهار متغير مذكور مثبت است. تعرفه بيش‎ترين و جهاني شدن كم‎ترين تاثير را بر سود دارند. بنابراين، پيامد‎هاي كاهش تعرفه‎ها در قالب الحاق به سازمان جهاني تجارت، سودآوري صنايع را كاهش مي‎دهند، در حالي كه افزايش حجم تجارت (جهاني شدن) كم‎ترين تاثير را بر سودآوري دارد.

کليدواژگان:سودآوري ،تعرفه ،جهاني شدن ،سازمان جهاني تجارت ،برآورد ميانگين گروهي داده‎‎هاي پوياي پانل

 تحليل پوياي DID در بررسي تاثير اتحاديه هاي پولي بر همگرايي درآمدي شمال - جنوب

دكتر سيدكميل طيبي ، دكرت هوشنگ شجري ، دكتر محمدواعظ برازاني ، احمد گوگردچيان  

فصلنامه پژوهش هاي اقتصادي ايران، شماره 36، پاييز 1387  ص 17

 اسلام و جهاني شدن ؛ تعامل يا تقابل

مهدي نكوئي ساماني  

ماهنامه معرفت، شماره 133، دي 1387  ص 61

  جهاني شدن اقتصاد و پيامدهاي آن بر سياست گذاري خارجي جمهوري اسلامي ايران

محمدجعفر جوادي ارجمند ، مهدي متين جاويد   

فصلنامه سياست دانشكده حقوق و علوم سياسي دانشگاه تهران، شماره 7، پاييز 1387  ص 39

طي دو دهه اخير، نظام بين الملل شاهد آغاز دوران جديدي با عنوان جهاني شدن مي باشد كه علاوه بر اينكه حاكميت دولت ها را تحت تأثير خود قرار داده است، موجب ظهور بازيگران جديد در عرصه ي جهاني نيز شده است كه بر اقتصاد جهاني حاكم شده اند. واكنش دولت ها به روند جهاني شدن متفاوت بوده است. بعضي از دولت ها در برابر اين فرايند مقاومت كرده اند و برخي ديگر تلاش مي كنند با بسترسازي و ايجاد ظرفيت هاي مناسب سياسي و اقتصادي، قابليت انطباق پذيري بيشتري با جهاني شدن پيداكنند. در اين مقاله تلاش شده است تأثير جهاني شدن اقتصاد بر سياست گذاري خارجي ج.ا.ا مورد بررسي قرار گيرد. ضرورت هاي ناشي از جهاني شدن اقتصاد به دو شكل مورد توجه قرارگرفته است. اول رويكرد اقتصادي به سياست خارجي مي باشد كه نقش ابزارهاي اقتصادي در سياست خارجي ايران را نمايان و برجسته مي كند. دوم، اتخاذ روش ديالكتيكي در برخورد و مواجهه با جهاني شدن مي باشد كه مي تواند به تغيير رفتار تصميم گيران سياست خارجي و در نهايت به كارامدي و تحول درسياست خارجي ج.ا.ا منجرشود. به هرحال، ورود به عرصه جهاني شدن يك تصميم سياسي ضروري است و يكي از راه هاي رفع موانع احتمالي در فرايند جهاني شدن اصلاح ساختار اقتصادي نظام ج.ا.ا مي باشد.

کليدواژگان:جهاني شدن ,جهاني شدن اقتصاد ,سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران ,اقتصاد سياسي بين الملل ,فن آوري ارتباطات و اطلاعات ,سياست گذاري خارجي ,ديپلماسي اقتصادي

 

 اثرات جهاني شدن بر دامپروري ايران

اميد شريفي ، محمد آين   

ماهنامه اطلاعات سياسي - اقتصادي، شماره 252، مرداد و شهريور 1387  ص 242

 فرهنگ و هويت ايراني و جهاني شدن

تقي آزادارمكي ، مجتبي مقصودي ، محمود مهام  

فصلنامه مطالعات ملي، شماره 35، 1387  ص 163

 جهاني شدن فرهنگ با تاكيد بر هويت اجتماعي جوانان شهر اصفهان

مهدي اديبي ، بهجت يزدخواستي ، مهناز فرهمند  

فصلنامه مطالعات ملي، شماره 35، 1387  ص 99

 

 لزوم اتخاذ سياست زباني مناسب در برابر گسترش زبان انگليسي

طاهره احمدي پور  

فصلنامه مطالعات ملي، شماره 35، 1387  ص 119

 جهاني شدن و نيروهاي متقابل آن در جنوب شرقي آسيا

فصلنامه سياست خارجي، شماره 87، پاييز 1387  ص 12

 چشم انداز فقر در عصر جهاني شدن

سيدداوود آقايي ، سهيل جدي   

فصلنامه سياست دانشكده حقوق و علوم سياسي دانشگاه تهران، شماره 6، تابستان 1387  ص 1

در عصر جهاني شدن، عليرغم پيشرفت هاي چشمگير اقتصادي و رفاهي و تأثيرات سازنده جهاني شدن بر شيوه زندگي بخشي از جامعه بشري، همچنان بخش عظيمي از جمعيت جهان در منتهاي فقر و تنگدستي به سر مي برند. جهاني شدن از يك سو باعث ارتقاء روزافزون سطح زندگي در كشورهاي پيشرفته صنعتي شده است و از سوي ديگر موجبات ركود و عقب ماندگي هر چه بيشتر بسياري از كشورهاي فقير، به ويژه در آسيا، آفريقا و آمريكاي لاتين را فراهم كرده است. اين كه امروزه بخش زيادي از مردم اين مناطق در فقر و فلاكت به سر مي برند، نتيجه مستقيم عملكرد نظام اقتصادي و توليدي جهان امروز مي باشد. ارائه پاسخ به اين سئوال كه آيا جهاني شدن اقتصاد موجب پيشرفت اقتصاد و توسعه اقتصادي كشورهاي جهان خواهد شد يا فقر و عقب ماندگي را در بسياري از كشورهاي فقير دامن زده است، تا حدودي پيچيده است و نياز به دقت و امعان‎ نظر فراوان دارد. واقعيت اين است كه جهاني شدن عليرغم اين كه فرصت هايي مغتنم براي توسعه اقتصادي فراهم كرده است اما، به شكل نامنظم و در مسيري پر پيچ و خم پيش مي رود. آنچه بديهي به نظر مي رسد اين كه در عصر جهاني شدن، كشورهاي فقير نتوانسته اند از مزاياي جهاني شدن بهره مند شوند و بيش از پيش به حاشيه رانده شده‎اند.

کليدواژگان:جهاني شدن و فقر، جهاني شدن اقتصاد، جهاني شدن و كشورهاي فقير، توسعه يافتگي، جهاني شدن و آينده توسعه يافتگي

 هويت ملي و ملت باوري در آسياي مركزي

فرهاد عطايي   

فصلنامه سياست دانشكده حقوق و علوم سياسي دانشگاه تهران، شماره 6، تابستان 1387  ص 189

اين مقاله پس از مروري بر تحول مفهوم ملت باوري و هويت ملي در اروپا به چگونگي انتقال اين مفهوم به آسياي مركزي و بسط و ترويج آن توسط اتحاد شوروي مي پردازد و معضل امروز مردم اين منطقه را در دست يافتن به تعريفي از هويت ملي خود پس از استقلال از اتحاد شوروي و در عصر جهاني شدن مورد بررسي قرار مي دهد. كوشش دارد نشان دهد كه ماهيت تصنعي جمهوري هاي قوميت محورِ ايجاد شده در دوران اتحاد شوروي نه با پيشينه تاريخي و فرهنگي منطقه سازگار است و نه با روند جهاني شدن و تأكيد رهبران فعلي كشورهاي نواستقلال آسياي مركزي بر ملت باوري رمانتيك و ملت سازي ديرهنگام نتيجه اي جز جدايي بيشتر و اختلاف و احياناً جنگ و منازعه در منطقه نخواهد داشت.

کليدواژگان:ملت باوري (ناسيوناليسم)، هويت ملي، اتحاد شوروي، جهاني شدن، آسياي مركزي

نظريه جهاني شدن تركيبي مساله ساز از دو كلان - روايت تاريخ تجديد

حسين كچويان  

نامه علوم اجتماعي دانشگاه تهران، شماره 32، زمستان 1387  ص 55

در اين مقاله، ابتدا نگاهي کوتاه به سير تحول ارتباطات ميان فرهنگي در جهان قبل از فن آوري هاي نوين اطلاعاتي - ارتباطي (ICT) شده و با تأكيد بر نقش جبر و اختيار در ارتباطات ميان فرهنگي نشان داده مي شود كه نظام ارتباطات ميان فرهنگي تا قرن 13 ميلادي به صورت چند قطبي بوده و از قرن چهاردهم، عصر سلطه « يک قطبي » آغاز و با تحولاتي چند، به دوران جهاني شدن و يا به تعبير هربرت مارشال مک لوهان، به دوران زندگي انسان در دهکده جهاني رسيده است. عصري كه اگر چه محصول يك پروسه تاريخي است، اما در آن، اجراي پروژه هاي ارتباطي بر عليه فرهنگ هاي ديگر سهل تر شده است. مقاله در ادامه، اين ديدگاه را مطرح مي كند كه اگر چه شكل گيري اصطلاح «امپرياليسم فرهنگي »، محصول نظام تك قطبي با مركزيت آمريكا و به وجود آمدن اصطلاح « تهاجم فرهنگي »، حاصل تحولات عصر دهكده جهاني است. اما آنچه را كه « تهاجم فرهنگي » مي گويند، تفاوت هاي عميقي با « تهاجم نظامي » دارد. مقاله ضمن تبيين برخي از تفاوت هاي مذكور، کوشش مي کند که نشان دهد وضعيت حاضر، يک دوره در حال گذر است و طي چند دهه آينده، ويژگي هاي دهکده جهاني تغيير خواهد کرد و عصر جديدي آغاز خواهد شد که نويسنده به دليل مشابهت نسبي ويژگي هاي آن با سازو کار حاکم بر بازارهاي سنتي مشرق زمين، طي مقالات متعدد خود آن را « بازار پيام » ناميده است. آخرين بخش مقاله اختصاص به توصيف برخي ويژگي هاي ارتباطات ميان فرهنگي در بازار پيام، به ويژه تحولات سخت افزاري و نرم افزاري مربوط به زبان داشته و نگاهي به آسيب شناسي ايران در بازار مذکور خواهد نمود.

کليدواژگان:جهاني شدن ، تجدد ، نظريه جهاني شدن ، نظريه بعد تجددگرايي ، فرهنگ ، نظريه ، ترقي ، نظريه جامعه بعد صنعتي

 

 كشاورزي ايران در بستر جهاني شدن : چالشها و فرصت ها

سيد نبي حسيني   

ماهنامه اطلاعات سياسي - اقتصادي، شماره 254، مهر و آبان 1387  ص 270

امروزه يكي از مسايل مهم، جهاني شدن و پيامدهاي آن بر بخشهاي گوناگون اقتصادي است. اين پديده، در مقياس بين المللي و ملي، چالشها و فرصتهايي براي بخشهاي گوناگون اقتصادي پديد آورده است كه براي كشورهاي توسعه يافته و در راه توسعه يكسان نيست...