كتاب «تئوري چهارم سياست، روسيه و ايده هاي سياسي قرن 21» اثر الكساندر دوگين، با ترجمه مهناز نوروزي از سوي مركز بين المللي مطالعات صلح و به سفارش رايزني فرهنگي سفارت ايران در روسيه منتشر شد. الكساندر دوگين در كتاب حاضر كه يكي از مشهورترين آثار وي نيز هست با مروري انديشمندانه و انتقادي بر تاريخ مدرنيسم و پست مدرنيسم، به تدوين تئوري خود درباره احياي سنت اوراسيايي با محوريت عنصر روسي در روسيه و تقابل جدي هم در حوزه نظري و هم در حوزه عملي با جهاني شدن و همه گيري عناصر تمدني/ هويتي غربي- با محوريت امريكا- مي پردازد.
    دوگين با دو درجه دكتري در فلسفه و علوم سياسي از شناخته شده ترين متفكران حال حاضر روسيه به شمار مي رود. وي بنيانگذار جريان فكري نئواوراسيا و از منتقدان جدي جهاني سازي در روسيه است و آراي وي درباره هويت يگانه و منحصر به فرد روسي و ضرورت حضور اثرگذار روسيه به عنوان حامل هويتي ويژه و متفاوت با هويت غربي در تعاملات تمدني جهان امروز معروف است. دوگين واضع مكتب مدرن ژئوپولتيك روسيه است و با نگاهي سنت گرايانه به نقد مدرنيسم، پست مدرنيسم و پديده هاي معرفتي مبتني بر جهاني شدن مي پردازد.
    در كتاب حاضر كه در پنج فصل تدوين شده، مولف سعي كرده تا با بررسي نگرش هاي غرب گرايان، روس گرايان ملي گرا و طرفداران نظريه اوراسياگرايي نظريه خود را كه مبتني بر اوراسياگرايي است تدوين و تحليل كند. الكساندر دوگين كه سخت علاقه مند سنت اسلاوي و كليساي ارتدوكس روسيه است و به نقش محوري اين عنصر هويتي/تاريخي در شكل دهي مباني هويتي روسيه اعتقادي ويژه دارد با تبعيت از فلاسفه سنت گراي معاصر، در تداوم نگاه ويژه مارتين هايدگر، مدرنيسم و تمام جلوه هاي آن را به نوعي تظاهر و تبلور دوري آدمي از اصل و منشا خود دانسته و بازگشت به ارزش هاي اخلاقي و معرفتي مشرق زمين را براي روسيه كه در ملتقاي دو فرهنگ و تمدن ايستاده است، تنها راه برون رفت از بحران هاي اخلاقي، معنوي و هويت جاري در مغرب زمين مي داند. دوگين در پيشگفتار كتاب كه با عنوان «تئوري چهارم سياست: بودن يا نبودن؟» سعي دارد طرحي فراتر از سياست هاي كلاسيك ارائه كند و معتقد است براي رسيدن به اين طرح تنها يك راه وجود دارد: دست كشيدن از تئوري هاي سياسي كلاسيك پيروز يا مغلوب، فشار آوردن به قوه تصور، مد نظر قرار دادن حقيقت اين دنياي جهانشمول نوين، رمزگشايي صحيح مبارزه طلبي هاي پسامدرن و ايجاد چيزي جديد وراي نبردهاي سياسي قرون 19 و 20. اين راه چاره همان دعوت به طراحي و تدوين تئوري چهارم سياست وراي كمونيسم، فاشيسم و ليبراليسم است. براي تدوين اين تئوري چهارم سياست موارد زير ضروري به نظر مي رسد:
    - تجديد نظر و تفكر در تاريخ سياسي قرون اخير با مواضع جديد خارج از چارچوب كليشه هاي ايدئولوژيكي مختص ايدئولوژي هاي قديمي.
    - درك ساختار عميق جامعه جهاني كه در مقابل چشمان ما در حال شكل گيري است.
    - رمزگشايي صحيح پارادايم و الگوي پسامدرن.
    - آموختن بيان اعتراض نسبت به وضعيت «عيني» مسائل، اعتراض به خود بافت اجتماعي (پسا) جامعه غيرسياسي و ازهم گسيخته و نه به انديشه، برنامه يا استراتژي سياسي.
    - و در آخر ايجاد مدل خودمختاري سياسي ارائه دهنده طرح و مسير در دنياي بن بست ها و استفاده مجدد و بي نهايت از يك امر (پساتاريخ به عقيده ژان بودريار) .
    كتاب حاضر نيز به همين مطلب يعني اقدام به طراحي و تدوين تئوري چهارم سياست از طريق مطالعه و بررسي سه تئوري سياسي پيشين و نيز ايدئولوژي ناسيونال – بلشويستي و اوراسيايي بسيار نزديك به تئوري چهارم سياست اختصاص يافته است. اين يك عقيده تعصب آميز و نظامي شكل گرفته و كامل يا طرحي آماده نيست. اين دعوتي به يك عملكرد خلاقه سياسي، تشريح بينش و بصيرت و حدس و گمان ها، تحليل شرايط جديد و تلاشي براي بازنگري در تفكرات پيشين است.
    
      روزنامه اعتماد، شماره 2553 به تاريخ 7/9/91، صفحه 12 (انديشه)