تشريح اهداف برگزاري همايش «جهانيسازي و حج»
به گزارش سرویس اجتماعی برنا، تاكنون مباحثي كه پيرامون حج صورت گرفته، عمدتا حول مسائل و موضوعات عبادي آن، مثل اسرار و معارف حج، اماكن و مناطق زيارتي، مناسك و احكام حج و مباحثي اين چنين بوده است. در اين نگاهي نو تلاش شده يكي از محورهايي كه تاكنون معوق باقي مانده يعني محورهاي علمي مباحث حج، به نام «حج و جهاني شدن» مورد توجه قرار گيرد.
دبير «همايش جهانيسازي و حج» كه بعثه مقام معظم رهبري در آينده نزديك آنرا برگزار خواهد كرد، از همه صاحبنظران در دنياي اسلام و بخصوص علماي ديني و دانشگاهيها دعوت كرد تا با تحقيق در اين خصوص و ارسال يافتههاي خود به همايش، به غناي اين همايش بيفزايند.
حجتالاسلام سيد مهدي موسوي به پايگاه اطلاعرساني حج گفت: دين مبين اسلام با آنكه دين كامل و جهان شمول است اما متاسفانه به علت كوتاهي و قصور مسلمانان و بهخصوص علماي دين، نتوانسته است خود را مطابق با اشتياقي كه مومنان در سرتاسر جهان از خود نشان ميدهند، توسعه و گسترش دهد در حالي كه اين دين قابليتها و ظرفيتهاي جهاني شدن را دارد.
دبير همايش جهاني سازي و حج در تبين موضوع جهاني شدن حج گفت: از دهه 80 19ميلادي به اين سو، مهمترين مبحث انديشمندان علوم سياسي و اجتماعي بحث جهاني شدن بوده است، به اين معنا كه جهان رفتهرفته به يك دهكده تبديل ميشود در اين تبديل و تحول، علوم ارتباطات نقش اساسي ايفا ميكند. اين رشد آنقدر چشمگير است كه روابط را بسيار تسهيل ميكند. به همين نسبت تاثير فرهنگي سياسي ـ اجتماعي مختلف بهروي هم افزايش پيدا خواهد كرد. در اين فضا، امروز با بحث جهاني شدن روبهرو هستم كه غيرارادي است و خود به خود رشد ميكند و عامل رشد آن هم علوم ارتباطات است.
حجتالاسلام موسوي در مورد تفاوت جهاني شدن و جهانيسازي گفت: به موازات جهاني شدن مفهوم ديگري داريم به اسم جهانيسازي، در بحث جهاني شدن صحبت از يك عمليات يا يك برنامه هدايت شده است ولي در جهانيسازي سعي ميشود كه با استفاده از ابزارهاي جهاني شدن فرهنگ يا انديشه واحد و مشخص، بر تمامي جهان تحميل شود و امروز جهانيسازي توسط غرب، مخصوصا آمريكا بخوبي مطرح و كار ميشود.
وي در ادامه در مورد سوءاستفاده جهان غرب در بحث جهانيسازي گفت: در اين باب نظريهپردازان غربي نيز، در حال نظريهمند كردن انديشه جهانيسازياند؛ افرادي مانند "فوكوياما " با ارائه نظرياتي مانند "پايان تاريخ " ، مبحث انديشه ليبرال دموكراسي را آخرين مرحله تاريخ زندگي بشر ميدانند و يا شخصيتي مانند "ساموئل هانتينگتون " با ارائه نظر برخورد تمدنها، تمدن بزرگ جهاني را ترسيم ميكند و پس از بيان نزاع بين آنها در نهايت پيروزي را از آن تمدن غربي ميداند و اين چيزي جز نظريهپردازي براي توجيه جهانيسازي غربي نيست.
وي در ادامه تاكيد كرد: الان دو امر در آن واحد، در حال انجام شدن است. يكي جهاني شدن كه غيرارادي ، غيرقابل كنترل كه صرفا امري ابزاري و در همه حوزهها بهخصوص فناوري است و ديگري مسئله جهانيسازي كه امري كاملا ارادي، قابل كنترل و هدايت است و جنبه عقيدتي دارد.
حجتالاسلام موسوي اظهار داشت: در اين ميان يكي از مهمترين ظرفيتهاي جهانيسازي اسلامي مسئله حج است. به اين معنا كه حج با عنايت به ويژگيهاي خاص خود ميتواند در جهانيسازي اسلامي نقش موثري را ايفا كند. حضور بيش از 2 ميليون مسلمان از 57 كشور مسلمان و غيرمسلمان مي تواند نقش موثري را در جهانيسازي ايفا كند. اين در حالي است كه اگر مسمانان هر كشور را زماني كه در حج حضور پيدا ميكند نمايندگان كشور خود بدانيم، بهصورت غيرمستقيم به تمامي مسلمانان جهان يعني با بيش از يك ميلياد و 300 ميليون نفر روبهرو هستيم و ويژگي ديگر حج، از ميان رفتن اختلافات نژادي، قومي، مذهبي اعتقادي در سايه حج است و همه مسلمانان با گرايشهاي مختلف در كنار هم در اوج برابري و برادري حج را انجام ميدهند.
وي در ادامه اضافه كرد: بررسي علل و عوامل چنين همگرايي و اتفاق، مسلمين را در گسترش چنين انديشهاي در سطح جهان ياري خواهد كرد همچنين مناسك حج داراي مفاهيم عبادي مستقل و ويژگيهاي سمبليكي است كه نشانگر معارف عميق و آموزههاي گسترده دين مبين اسلام است كه در كنگره عظيم حج ميتوان آنها را به نمايش گذارد.
وي افزود: حج خلاصهاي از تمامي آموزههاي اساسي و بنيادين اسلام است. در تمامي اين آموزهها، مناسك حج و اعمال حج در دل خود حاوي يك پيام واحد است. سير و توالي اعمال و مناسك حج آشكارا از آموزههايي جهاني حكايت دارد و آن دعوت به توحيد است. توحيدي كه به عنوان محور اصلي دعوت پيامبران است. بنابراين در گفتمان حج ميتوان توحيد را به عنوان محور و نقطه مركزي قرار داد و ساير آموزهها را حول آن در نظر گرفت.
وي به محورهاي مختلف اين همايش اشاره كرد و گفت: با توجه به حوزههاي مختلف جهاني شدن همايش را حول 4 محور پيگيري ميكنيم:
حج و جهاني شدن اقتصاد، حج و جهاني شدن سياست، حج و جهاني شدن فرهنگ، حج و جهاني شدن امنيت همچنين جداي از محورهاي فوق مباحثي مثل حج و رسانه نيز پرداخته ميشود.
دبير همايش حج و جهانيسازي در مورد ديگر موضوعاتي كه در نظر است در همايش مطرح شود هم گفت: براي اينكه موضوعات اين همايش استخراج شود، تقريبا با 150 نفر از انديشمندان در حوزه جهاني شدن، محورهاي مختلف آن و حج را بررسي كردهايم همچنين عدهاي از انديشمندان حوزه و دانشگاه را به عنوان هيئت علمي همايش در نظر گرفتهايم.
وي در مورد روند مراحل برگزاري اين همايش گفت: قبل از اينكه همايش را برگزار كنيم، چند كرسي نظريهپردازي داريم كه متخصصين هر حوزه در اين كرسيها به تشريح ابعاد حج و جهاني شدن ميپردازند و بعد از اينكه اين كرسيها برگزار شد، از ماحصل كرسيهاي نظريهپردازي و همچنين ماحصل نظراتي كه از انديشمندان دريافت كردهايم ، ريز عناوين مورد بحث همايش استخراج خواهد شد و پس از آن فراخوان مقاله داريم و به موزات آن، مقالاتي به صاحبنظران جهت تدوين سفارش داده خواهد شد.
حجتالاسلام موسوي در مورد خروجيهاي اين همايش گفت: مقالات ارسالي در قالب مجموعه مقالات به چاپ ميرسد و بعد از اين همايش هم، با توجه به خروجي ها، "همايش صبح و بيداري اسلامي " را خواهيم داشت.
وي در ادامه گفت: معمولا كساني كه در حوزه جهاني شدن تخصص دارند با ظرفيتهاي حج كمتر آشنايي دارند و كساني كه با ظرفيتهاي حج آشنا هستند با مباحث جهاني شدن كه مباحثي آكادميك است آشنايي چنداني ندارند. به همين منظور كتاب "حج و جهاني شدن " در حال تدوين است كه به عنوان پايه همايش قرار ميگيرد و عزيزان ميتوانند آن را به عنوان پيش درآمد مطالعاتي قرار دهند تا هرچه بيشتر در حال و هواي بحث قرار بگيرند.
وي از تمام صاحبنظران و روحانيون مخصوصا روحانيوني كه مباشرتا در حج حضور داشتهاند، دعوت كرد تا حول موضوعات اساسي و نيز ريز موضوعاتي كه همايش به آنها خواهد پرداخت و در قالب عنوان كلي آن ميگنجد، اقدام به تحقيق و نگارش مقاله كنند
اللهم كن لوليك الحجة ابن الحسن، صلواتك عليه و علي آبائه، في هذه الساعة و في کل ساعة، ولياً و حافظاً و قائداً و ناصراً و دليلاً و عيناً، حتي تسکنه أرضک طوعاً و تمتعه فيها طويلاً ×××××××××××××××××