اينترنت و منابع رايگان پژوهشي

اينترنت و منابع رايگان پژوهشي منبع

فرنوش رقابي – كارشناس ارشد كتابداري و اطلاع‌رساني

شهرزاد شريفي – كارشناس كتابداري و اطلاع‌رساني

اينترنت شبكه‌اي جهاني متشكل از انواع شبكه‌‌هاي كوچك و بزرگ و منابع اطلاعاتي است، اينترنت محيط يكپارچه و جديدي براي در دسترس گذاشتن اطلاعات در سطح جهان به وجود آورده است. روز به روز گرايش انواع سازمان‌ها و مؤسسه‌ها براي در دسترس گذاردن اطلاعات خود از طريق اينترنت از يك سو و تمايل افراد در جامعه به اينترنت براي يافتن اطلاعات، از سوي ديگر، به طور چشمگير افزايش مي‌يابد، به گونه‌اي كه به جرأت مي‌توان گفت سرانجام اكثر راه‌ها به اينترنت منتهي خواهد شد.

اما اگر چه اينترنت منبع عظيمي از اطلاعات است، اما پيدا كردن اطلاعات مورد نياز در آن كاري بس دشوار و وقت‌گير است. در اين ميان براي بهره‌‌گيري بيشتر از اطلاعات موجود در اينترنت سايت‌هايي طراحي شده است تا دسترسي به اطلاعات مفيد در زمينه‌هاي موضوعي مختلف را فراهم آورده و به گونه‌اي منطقي و براساس مرتبط بودن اطلاعات با موضوع مورد درخواست دسته‌بندي و قابل استفاده شود.

با توجه به اين مقدمات و سهم ارزنده پژوهشگران در پيشبرد اهداف علمي كشور، چند نمونه از سايت‌هايي كه امكان دسترسي به اطلاعات پژوهشي در زمينه‌هاي مختلف را امكان‌پذير مي‌سازد معرفي مي‌شود.

  مجلات الكترونيكي و چيكده مقالات

«Newjour» راهنمايي است كه اطلاعاتي درباره مجلات جديد و خبرنامه‌هاي الكترونيكي توليد شده بر روي اينترنت مي‌دهد. همچنين راه دسترسي به مقالات مجلات را فراهم مي‌كند. در اين سايت، علاوه بر شماره‌هاي جديد، به آرشيوي از شماره‌هاي سال‌هاي گذشته چندين هزار مجله الكترونيكي دسترسي داريد، اين سايت توسط كتابخانه دانشگاه كاليفرنيا (در پرديس سن‌ديه‌گو) طراحي شده است و اطلاعات آن از طريق آدرس جست‌و‌جو و فاصله انتشار، http://gort.ucsd.edu/newujour قابل پيگيري است.

اطلاعات ارائه شده براي هر مجله عبارتند از: عنوان مجله، ناشر، شماره اينترنتي و نيز ISSN موضوع، آدرس پستي خلاصه‌اي از محتواي مجله.

جست‌و‌جوي مجلات از طريق فهرست الفبايي‌ عنوان، امكان‌پذير است.

با انتخاب يك مجله از فهرست الفبايي، شماره‌ها و جلدهاي مختلف نشريه ظاهر مي‌شود. با انتخاب هر شماره، ابتدا فهرست مندرجات آن شماره از مجله مشاهده مي‌شود، سپس چكيده هر مقاله‌اي كه مورد نظر شماست، قابل دسترسي مي‌شود.

اين سايت داراي يك موتور جست‌و‌جوي ويژه است كه به كمك آن مي‌توان به آساني و با سرعت مقاله‌هاي منتشر شده در موضوع‌هاي مورد علاقه خود را پيدا نموده و نسخه‌اي از مقاله را نيز (به صورت الكترونيكي) و بدون پرداخت هزينه تهيه كرد.

در اين سايت مقالات براساس كليد واژه‌، موضوع و نام نشريه قابل جست‌و‌جوست.

در صفحه وب كتابخانه مشتمل بر مجلات خريداري شده توسط كتابخانه دانشگاه شريف كه متن مقالات به صورت full Tex قابل بازيابي است.

پايان‌نامه‌ها و رساله‌هاي تمام متن در شبكه اينترنت Australian Digital thesis Program در اين سايت صدها رساله دكتري متعلق به دانشگاه‌هاي مختلف استراليا وجود دارد حوزه موضوعي اين رساله‌ها بسيار وسيع و متنوع است و متن كامل به صورت PDF ارائه مي‌شود.

نشاني اينترنتي:

http://adt.caul. edu.au

 ORM:online Dissertations and these st

پايان‌نامه‌هاي مقاطع دكترا و كارشناسي ارشد موجود در اين سايت از يكديگر جدا گرديده و در دو دسته متفاوت براساس نام نويسنده مرتب شده‌اند. موضوع اين پايان‌نامه‌ها علوم رايانه‌اي و برنامه‌نويسي است متن كامل پايان‌نامه‌ها به شكل HTML عرضه مي‌شود.

نشاني اينترنتي:

http://www.mtsu.edu/nstorm/dissertations.html

 UNT Electronic theses and Dissertations

در اين سايت تعداد زيادي پايان‌نامه‌هاي دكترا در موضوعات مختلف مربوط به دانشگاه تگزاس شمالي وجود دارد كه متن كامل آنها قابل دسترسي است.

http://www. Unt.edu/etd

 Concordia university

مجموعه رساله‌هاي الكترونيكي اين دانشگاه از سه طريق قابل دستيابي است.

- براساس تورق فهرست الفباي نام نويسندگان

- تورق برحسب دانشكده‌هاي نويسندگان

- جست‌‌و‌جوي كليد واژه‌اي

- متن كامل رساله در شكل PDF ارائه مي‌شود.

نشاني اينترنتي:

http://www.library.Concordia.ca/collections / theses.html

 Humboldt university

هامبولت دانشگاهي است واقع در برلين آلمان، صفحه خانگي آن با كليك كردن روي كلمه Dissertation ، ابتدا رشته‌هاي موضوعي مشخص و سپس با كليك كردن روي آن اطلاعات، رساله‌ها ارائه مي‌شود، چكيده رساله‌ها به زبان انگليسي و متن كامل آنها به زبان آلماني قابل دستيابي است.

نشاني اينترنتي:

http://www.dochost.rz.hu-berlin.de

 Dissertation abstracts

اين منبع به معرفي اطلاعات كتابشناختي و چكيده پايان‌نامه‌هاي مقطع دكترا و كارشناسي ارشد در دانشگاه‌هاي جهان مي‌پردازد. اين منبع توسط مؤسسه UMI از سال 1861 تدوين گرديده و شكل الكترونيكي آن نيز از طريق شبكه رزنت قابل دسترسي است.

لازم به ذكر است كه تنها 24 صفحه نخست پايان‌نامه‌هاي سال‌هاي 1997 به صورت تمام متن قابل مشاهده است.

 ارتباط با ناشران از طريق اينترنت

شكل ظاهري كتاب‌ها در طي اعصار و قرون گذشته به تدريج تغيير كرده و امروزه در جديدترين شكل خود به صورت كتاب‌هاي الكترونيكي e-books در آمده است. منظور از كتاب الكترونيكي مجموعه‌اي از اطلاعات مرتبط به هم است كه با عنوان و پديد‌آور مشخص با ساختاري مشابه با كتاب چاپي (داراي چند فصل و بخش و مطالب مندرج در آنها) به صورت الكترونيكي ذخيره شده باشد. به اين نوع كتاب‌ها، كتاب‌هاي تمام متن نيز مي‌گويند. كتاب الكترونيكي ممكن است بر روي ديسك فشرده نوري تهيه شود و يا به شكل پيوسته on- line در شبكه‌هاي رايانه‌اي (به ويژه اينترنت) قابل دسترس باشد.

علاوه بر كتاب‌هاي الكترونيكي، كتاب‌هاي چاپي هم در اينترنت جايگاه خود را دارند. هم‌اكنون درصدي از بازار انتشار، سفارش و خريد كتاب با سهولت بيشتري ممكن شده است.

 كتاب‌فروشي‌ها در اينترنت

سايت «آمازون» به منظور فراهم آوردن امكان خريد كتاب از طريق اينترنت طراحي گرديده است. در صفحه اوليه آن كه با نشاني www.amazon.com در وب فراخواني مي‌شود، امكان جست‌و‌جوي كتاب‌ها از طريق عنوان، مؤلف، موضوع و حتي كليد‌واژه وجود دارد. در اين سايت كه در واقع مي‌توان به آن فروشگاه الكترونيكي كتاب اطلاق كرد، علاوه بر كتاب، اطلاعات كتاب‌شناسي منابع ديگر همچون نرم‌افزارها، سرگرمي‌ها و بازي‌هاي كامپيوتري، ديسك‌هاي فشرده و غيرقابل بازيابي و تهيه هستند.

نحوه جست‌و‌جو و تهيه كتاب از طريق amazon به اين صورت است كه پس از فراخواني سايت و جست‌و‌جوي مؤلف / عنوان / موضوع و ساير عناصر مورد نظر، نتايج بازيابي شده روي صفحه ظاهر مي‌شود.

سايت‌هاي ذيل نيز از ديگر كتاب‌فروشي‌ها در اينترنت است.

http://www.barnesandnoble.com

http://www.gbebooks.com

http://www.best book buy.com

http://www.bibliophile.net

كتاب‌هاي الكترونيكي در اينترنت:

www.nap.edu

www.net library.com

www.books-on-line.com

 ناشران در اينترنت:

ناشران داخلي: فهرست انتشارات بسياري از ناشران از طريق سايت اختصاصي ناشران ايراني با نشاني www.nasherin.com قابل دستيابي است. امكان انتخاب و خريد انواع كتاب و نشريه به صورت online ايجاد ارتباط مستقيم بين خوانندگان و ناشران، اختصاص نشاني اينترنتي و نيز نشاني پست الكترونيكي به هر يك از ناشران ايراني، كتاب‌هاي تازه منتشر شده و جست‌و‌جو در هر يك از آنها از امكانات اين سايت است.

علاوه بر سايت ناشران ايراني، خانه كتاب با نشاني www.ketabnet.org اطلاعات كتاب‌‌هاي منتشر شده در ايران را به صورت روزانه اضافه كرده و به صورت بانك‌هاي اطلاعاتي در اختيار عموم قرار مي‌دهد. همچنين سايت كتاب ايران www.ketabiran.com جديدترين كتاب‌هاي چاپ شده در ايران را با قابليت online و با استفاده از كارت‌هاي اعتباري عرضه مي‌كند.

 نمايشگاه‌هاي كتاب در اينترنت:

برپايي انواع نمايشگاه‌هاي ملي و بين‌المللي كتاب نشانگر اهميت و ضرورت وجود آن در ميان ساير منابع اطلاعاتي است. همه ساله در سراسر جهان بنا به سنتي ديرينه، نمايشگاه‌هايي برپا مي‌شود كه به ارائه تازه‌ترين‌ها در جهان نشر مي‌پردازد. نمايشگاه كتاب در واقع محفلي براي گفت و گو و مذاكره اهل قلم، انديشمندان و ناشران است و هدف اصلي آن اطلاع‌رساني در زمينه تازه‌‌هاي نشر در حوزه‌هاي موضوعي مختلف است.

نمايشگاه بين‌المللي كتاب فرانكفورت

www.book-fair.com

نمايشگاه بين‌المللي كتاب هند

www.india bookfari.com

نمايشگاه بين‌المللي كتاب تهران

www.tibf.co.ir