به رغم گذشت بيش از يك دهه از زايش و رويش جهاني شدن (Globaliztion) يا در واقع؛ پروژه جهاني سازي (Globalism)، هنوز اين پديده در هاله اي از ابهام و ترديد قرار دارد. اين ابهام ها و ترديدها، پرسش هايي را بر مي انگيزد؛ از جمله، جهاني شدن يا جهاني سازي به چه معناست؟ و تاريخ پيدايي اصطلاح جهاني شدن يا جهاني سازي و سابقه رويكرد به آن كدام است؟ آيا در اسلام ميل به جهاني شدن وجود دارد؟ در صورت مثبت بودن پاسخ آيا جهاني شدن اسلامي قابل اثبات است؟ مباني، ويژگي ها، ساختار و ابزارهاي جهاني شدن اسلامي چيست؟...
جهاني گرايي پديده اي جدي، جاري و فراگستر در عرصه كنوني و دهه هاي فراروي است. در رهيافت هاي اسلامي - قرآني، روايي و علمي - سياسي، سه گونه جهان گرايي وجود دارد. يكي جهان گرايي راستين و كامل هم مادي و هم معنوي و اعم از توسعه اقتصادي، تعادل سياسي و اجتماعي و تعالي فرهنگي و انساني؛ ديگري جهاني گرايي ناقص و نارسا و صرفا اقتصادي و تك ساحتي، و سوم جهاني گرايي كاذب و سلطه جويانه و تنازعي. برخي شباهت هاي هر چند ظاهري، ميان جهان گرايي مهدوي و جهاني گرايي جاري، سبب برخي مباحث مقايسه اي و تطبيقي در اين زمينه ها شده است....
علي رغم قواعد موجود در زمينه تجارت آزاد و جهاني سازي ، تسليحات نظامي و توليدات تسليحاتي ، همواره از يارانه هاي مستقيم و غير مستقيم دولت ها برخوردارند و همين امر ، منجر به ايجاد مجتمع هاي غول پيكر صنعتي - نظامي شده است كه جهان را به سوي نظامي گري جهاني سازي شده به پيش مي برند .
اين نوشتار، پاسخي است به اين پرسش كه جهاني سازي چه آثار زيان باري بر ايران و جهان سوم دارد؟ به كارگيري واژه جهاني سازي به جاي واژه جهاني شدن به آن دليل است كه نگارنده، همگام با بسياري از نويسندگان، دانشمندان و نظريه پردازان، جهاني شدن را يك پروژه و نه يك پروسه مي بيند كه به صورت آشكار و بيشتر به شكل پنهان، مديريت و هدايت مي شود. بر پايه اين برداشت، مي توان جهاني شدن را جهاني سازي يا جهاني شدن پروژه اي ناميد و تعريف كرد. از اين رو، اين نوشتار بر دو فرضيه زير استوار است: 1- جهاني شدن يك پروژه است، و به اين جهت، مي توان آن را جهاني سازي هم ناميد؛ 2- به دليل پروژه اي بودن جهاني شدن، جهاني سازي بيش از آن كه آثار مثبت به دنبال آورد، حاصل زيانهاي بي شماري به ويژه براي ايران است.
در اين مقاله ، فرايند جهاني سازي به مثابه نتيجه گريز ناپذير منطق دروني نظام سرمايه داري از دو منظر كلي غير راديكال و راديكال مورد نقد قرار مي گيرد . از منظر ناقدان غير راديكال جهاني سازي از آن جيث كه متضمن نابرابري و فقر است ، شايسته نقد است ؛ اما از منظر ناقدان راديكال ، جهاني سازي كه عمري به درازاي نظام سرمايه داري دارد ، نشانگر مرحله جديدي از امپرياليسم است . آمارتيا سن ، آنتوني گيدنز و جوزف استيگلتيز ناقدان غير راديكال ، و پل سوئيزي ، الن ميكسينز وود ، هري مگداف ، سمير امين و نوام چامسكي ناقدان راديكالي هستند كه در اين مقاله به آرا و ديدگاههاي ايشان استناد شده است .
در اين مقاله اثرات ظهور تكنولوژي بر مشاغل ، ايجاد فرصت هاي شغلي در كارگاه هاي كوچك و متوسط و سازماندهي مجدد شركت ها و موسسات مورد بررسي قرار گرفته است .
جامعه ايران متناسب با تحولات ساختاري در مناسبات اجتماعي و باورهاي فرهنگي (به ويژه در كلان شهرها) در شرايط مدرنيته قرار گرفته است و اين شرايط، مطالعه در خصوص وضعيت جنبش هاي جديد اجتماعي در كشورمان را ناگزير مي كند. به واقع، جنبش هاي اجتماعي از نمودهاي جهان جديد به شمار مي رود و صاحب نظران، پديداري و تاثيرگذاري آن را محصول تعامل ميان تغييرات ساختاري و هويت ها مي دانند. بدين معنا كه تغييرات گسترده فرهنگي و اجتماعي در سطح ساختارهاي به مثابه متغير مستقل، مي تواند جنبش هاي اجتماعي به عنوان متغير وابسته را بازتوليد نمايد....
واقعيت اين است كه جهاني شدن و به عبارت بهتر جهاني سازي بدون خواست و اراده مردم افريقا بر آنها تحميل شده و تاثير گذارده است . در اين مقاله بيش از جنبه هاي اقتصادي و سياسي به جنبه هاي فرهنگي جهاني سازي پرداخته شده و آنرا نوعي تحقير فرهنگي و يا فراموشي ارزشهاي سنتي افريقائيها قلمداد نموده است . زيرا جهاني سازي موجب شده كه زبان و ارزشهاي قومي قبيله اي ، بتدريج به نفع سليقه واحد جهاني جايگاه خود را از دست بدهد ....
يكي از مهم ترين مسائل قرن حاضر جهاني شدن است و نبايد آن را با مقوله جهاني سازي (شكل پذيري نظم نوين جهاني) و پست مدرنيسم تلفيق نمود. در اين چهارچوب نفي فرهنگ ارزش ها و باورهاي فرهنگي مردم مدنظر نيست، بلكه تعامل فرهنگ ها و گفتگوي تمدن ها مورد بررسي قرار مي گيرد.....
تاريخ و مباني فكري و فلسفي جهاني سازي (از نظر انديشه غربي و آمريكايي) مرتضي شيرودي برگ فرهنگ، شماره 16، 1382 ص 20
+ نوشته شده در جمعه چهارم خرداد ۱۳۸۶ ساعت توسط جهانی شدن - عولمة - Globalization
|
اللهم كن لوليك الحجة ابن الحسن، صلواتك عليه و علي آبائه، في هذه الساعة و في کل ساعة، ولياً و حافظاً و قائداً و ناصراً و دليلاً و عيناً، حتي تسکنه أرضک طوعاً و تمتعه فيها طويلاً ××××××××××××××××× اين وبلاگ به ارائه مقالات و كتب و اخبار مرتبط با حوزه جهاني شدن و جهان اسلام مي پردازد. مجموعه مقالات اين وبلاگ از گرايش هاي مختلفي انتخاب شده اند و بيان آنها لزوما به معناي پذيرش محتواي شان نمي باشد. اهداف وبلاگ علمي و معرفي مجموعه اطلاعات مفيد در زمينه جهاني شدن به دانشگاهيان محترم است كه پيش از آن به صورت پراكنده در اينترنت موجود بوده است.