حداقل دو دهه است كه اصل پايداري به هدفي در برنامه ها و طرح هاي توسعه جهاني ، منطقه اي ، ملي و محلي (شهري و روستايي) تبديل شده است . به همين دليل متعددي نيز در جهت تبديل مفهوم پايداري به اصول و قواعد يا راهكارهاي مشخص و كاربردي در برنامه ريزي هاي توسعه شهري صورت گرفته است . اين در حالي است كه جامعه علمي و حرفه اي شهرسازي ايران هنوز به مجموعه مدوني از چنين اصول و قواعدي دسترسي ندارد . بنابراين در تحقيق حاضر سعي شده مفهوم پايداري و به طور مشخص تر مفهوم «حركت در جهت پايداري» در قالب اصولي مشخص و معني دار در حوزه برنامه ريزي و بخصوص طراحي شهري تدوين شود .
مقاله حاضر مي كوشد با ارائه تعاريف گوناگون از فرهنگ و ضرورت توجه به تغييرات فرهنگي در جريان هر تغيير و نوآوري در جامعه بشري ، به كاركرد فرهنگي رسانه ها نظري بيفكند . در اين راستا نويسنده به سه نظريه عمده در زمينه فرهنگ و رسانه ها اشاره مي كند كه عبارتند از : نظريه جامعه توده وار ، نظريه جبر فناوري و نظريه اقتصاد سياسي . طي شرح اين نظريه ها ، نظريات انديشمنداني چون هارولد والانيس ، مارشال مك لوهان ، زيگموند بامان و اريك فروم آمده است .
در اين مقاله ضمن اشاره به جنبه هاي مختلف جهاني شدن ، نقش و تاثير اين پديده در عرصه علوم كتابداري و اطلاع رساني بررسي شده و با بر شمردن نكات مثبت و منفي اين پديده در عرصه اطلاع رساني ، نقش كتابخانه و كتابداران در اين روند مورد بررسي قرار گرفته است .
مقاله حاضر كه با عنوان فرعي اخلاق جهاني و گفت و گوي درون ديني در يك بافت چند ديني انتشار يافته است، ضمن پذيرش جهاني شدن به عنوان يك واقعيت انكارناپذير و داراي وجوه مثبت و منفي، بر اين عقيده است كه نقش اديان در كم كردن پي آمدهاي منفي آن، برقراري گفت و گو ميان اديان براساس يك اخلاق جهاني مشترك است.
نگاهي تاريخي به پديده هاي اجتماعي به فهم بهتر آن پديده ها كمك خواهد كرد . جهاني سازي )جهاني سازي( نيز از اين قاعده مستثنا نيست . به لحاظ تاريخي ، اگر جهاني سازي را تلاش براي يكپارچه سازي و يكسان سازي همه تفاوت ها در نظر بگيريم ، آن گاه بايد بگوييم كه با پديده جديدي رو به رو نيستيم ؛ چه بيدن معنا مذاهب ، پيشگام جهاني سازي بوده اند . اما اگر جهاني سازي را به معناي جهاني شدن بازارهاي مصرف ، يكسان سازي شكل هاي مبادله و به طور كلي يكپارچه سازي اقتصادي تعريف كنيم ، بايد بگوييم كه جهاني شدن يا جهاني سازي پاسخي است كه نظام سرمايه داري به بحران هاي ذاتي خود ، كه ناشي از نياز به انباشت دم افزون سودو سرمايه است ، داده است .
آيا نمي توان سر آغاز جهاني شدن را طلوع اقتصاد بازار و نظام سرمايه داري در اروپاي سده پانزدهم از سويي و افول تدريجي حيات مادي اروپاييان در همان هنگام از ديگر سو دانست ، طلوع يكي به هزينه افول ديگري ؟ بدين اعتبار آيا نمي توان گفت جهاني شدن در كليت خود هرگز پديده اي نوظهور نيست ؟ در اين مقاله پس از مداقه در پاسخ هاي گوناگون محققان معاصر در اين باب ، جهاني شدن همانا بازتاب گسترش جغرافيايي نظام سرمايه معرفي مي شود كه در گرو حركت سرمايه ها و دارايي ها و كالاها و اطلاعات ميان مرزهاي دولت هاي ملي در سراسر بخش هاي توسعه يافته و توسعه نيافته اقتصاد جهان است ، پديده اي كه در دهه هاي گذشته هم از رهگذر انقلاب در فناوري اطلاعات و هم از رهگذر اراده ايدئولوژيك نهادهاي بين المللي نظام سرمايه و نخبگان نظام سرمايه داري ابعاد به مراتب گسترده تري به خود گرفته است ، پديده اي به قدمت نظام سرمايه داري كه امروزه نامي نو گرفته است .
آيا روند جهاني شدن در تعاريض با حاكميت ملي است ؟ براي پاسخ گفتن به اين پرسش ، ابتدا بايد گفتارها و كردارهاي سياسي معاصر در خصوص حاكميت جهاني بازبيني شود . اين بازبيني بايد آن مفهوم از قدرت را كه پس حاكميت جهاني نهفته است ، تفسير كند . براي تفسير اين مفهوم نيز بايد مفهوم دولت نوين يا مدرن و مفاهيمي كه اين نوع دولت بر پايه آن شكل گرفته است ، تبارشناسي شود . تبارشناسي روشي است كه ميشل فوكو به تاسي از نيچه آن را در بررسي تاريخ به كار مي گيرد .
جهاني شدن ، عبارتي كليدي در بيش تر نوشته هايي است كه در زمينه علوم اجتماعي منتشر مي شوند ؛ اما به طور معمول در اين نوشته ها به برشمردن نمودهاي جهاني شدن - خواه مثبت و خواه منفي - اكتفا و كمتر به تعريف آن در چارچوب علم جامعه شناسي پرداخته شده است . موضوع اصلي علم جامعه شناسي - به رغم آنتوني گيدنز - بررسي نهادهاي اجتماعي است كه در پي دگرساني هاي صنعتي قرون اخير به وجود آمده اند . اين تعريف از سرمشقي اقتصادي - فني پيروي مي كند كه كارل ماركس براي شناسايي دوران ها يا لايه هاي جداگانه در تكامل تاريخي انسان ها به كار گرفت ؛ زيرا وي براي تفكيك توالي اين لايه ها ، موجوديت «مرحله صنعتي معين» را مبنا قرار داده بود .
در آغاز هزاره جديد ، نرخ بيكاري تقريبا در همه كشورهاي توسعه يافته صنعتي در مقايسه با دهه هفتاد ميلادي بالاتر بوده است ؛ در حالي كه ايجاد فرصت هاي جديد شغلي يكي از معيارهاي مهم سنجش ميزان گسترش منافع جهاني شدن محسوب مي شود . اگر چه به طور كلي بين رشد صادرات و افزايش اشتغال رابطه مثبتي وجود دارد ، در واقع سياستگذاري ها و مسيرهاي ويژه به كارگيري فناوري نوين و سياست هاي تجديد ساختار سرمايه داري در جوامع مختلف ، باعث همبستگي بين رشد صادرات و افزايش اشتغال مي شود .
+ نوشته شده در چهارشنبه دوم خرداد ۱۳۸۶ ساعت توسط جهانی شدن - عولمة - Globalization
|
اللهم كن لوليك الحجة ابن الحسن، صلواتك عليه و علي آبائه، في هذه الساعة و في کل ساعة، ولياً و حافظاً و قائداً و ناصراً و دليلاً و عيناً، حتي تسکنه أرضک طوعاً و تمتعه فيها طويلاً ××××××××××××××××× اين وبلاگ به ارائه مقالات و كتب و اخبار مرتبط با حوزه جهاني شدن و جهان اسلام مي پردازد. مجموعه مقالات اين وبلاگ از گرايش هاي مختلفي انتخاب شده اند و بيان آنها لزوما به معناي پذيرش محتواي شان نمي باشد. اهداف وبلاگ علمي و معرفي مجموعه اطلاعات مفيد در زمينه جهاني شدن به دانشگاهيان محترم است كه پيش از آن به صورت پراكنده در اينترنت موجود بوده است.
اللهم كن لوليك الحجة ابن الحسن، صلواتك عليه و علي آبائه، في هذه الساعة و في کل ساعة، ولياً و حافظاً و قائداً و ناصراً و دليلاً و عيناً، حتي تسکنه أرضک طوعاً و تمتعه فيها طويلاً ×××××××××××××××××