در سالهاي پاياني قرن بيستم كه صحبت جهاني شدن مورد بحث محافل شده بود يك جغرافيدان آمريكايي كتابي تحت عنوان <جغرافيا و جهاني شدن> منتشر ساخت كه در مقدمه آن در توجيه مشخصات جهاني شدن و تسهيلاتي كه انجام آن در روابط اجتماعي و اقتصادي بينالمللي فراهم ساخت مثالهايي ارائه نموده بود.
از جمله داستان يك نفر آمريكايي را نقل كرده بود كه در پاريس در ساعاتي بعد از نيمهشب بيپول شده و هيچ وسيلهاي براي رفع مشكل خود نداشته ولي تصادفاً در دالان مهمانخانه چشم او به باجه يا دستگاه خودكار بانك كارتي ميافتد و براي آزمايش شانس خود كارت حساب بانكي خود در واشنگتون را در دستگاه قرار ميدهد و با تعجب و شعف فراوان مشاهده ميكند كه دستگاه در مدتي كمتر از 20 ثانيه معادل پول دلاري كه خواسته بود به واحد يورو به او تسليم كرده است. فرداي آن روز اين آمريكايي به بانك فرانسوي مقيم مهمانخانه مراجعه ميكند و كنجكاوانه ميپرسد چگونه بوده است كه دستگاه كارت يك بانك آمريكايي را پذيرفته است. كارمند بانك به او ميگويد ماشين كه تشخيص داده بود كه كارت ورودي به آن مربوط به شبكه بانكي فرانسه نيست به مركز اروپايي هلند كه محل تمركز حسابهاي كشورهاي اروپا است مراجعه كرده و چون در آنجا نام صاحب كارت را نيافته به دترويت كه محل تمركز حسابهاي قاره آمريكا است مراجعه كرده و نام و موجودي حساب او را به دست آورده و پول او را پرداخته و تمام اين جريانات ظرف 20 ثانيه انجام شده است.
اين داستان خدمت شما خواننده عزيز باشد و داستان زير را كه اين نويسنده شخصاً تجربه كرده بهدقت مطالعه فرماييد.
در كشور ما مدتي است كه صحبت از كارت ملي درميان است و دولت پيوسته به وسائل مختلف از افراد ملت ميخواهد كه نسبت به تحصيل كارت ملي كه درآينده مهمترين و تنها مدرك تشخيص هويت افراد خواهد بود اقدام كنند. من هم مانند ديگران در همان اوائل امر شماره كارت ملي براي خود و همسرم تحصيلكرده بودم و چند ماه قبل به منظور تبديل شمارهها به كارت رسمي به اصطلاح پلاستيكي و ماشيني به اداره پست محل مراجعه كردم كه به من گفتند اين عمل را شعبههاي معيني از ادارات پست انجام ميدهند و مرا به شعبه بزرگتر خيابان ايرانشهر راهنمايي كردند. در شعبه اخير همين كه شناسنامههاي ما را ديدند گفتند كه بايد قبلاً به ثبتاحوال مراجعه كنيم و ما را به اداره ثبتاحوال در خيابان شريعتي فرستادند در آن اداره گفتند كه بايد براي تحصيل كارت ملي اول شناسنامهها را عوض كنيم و وقتي علت آن را جويا شديم گفتند چون در شناسنامهها تولد من 8 حوت و از آن همسرم 11 جدي قيد شده بايد شناسنامه تعويض و به جاي حوت و جدي اسفند و دي در شناسنامه نوشته شود. گفتم اين كه امري بديهي و آسان است چرا خودتان شناسنامه را اصلاح نميكنيد كه گفتند بهرحال دستور اين است كه شناسنامهها تعويض شود.
منبع: روزنامه اطلاعات : دوشنبه 14 آبان 1386- 24شوال 1428 - 5 نوامبر 2007- شماره 24049
• ما علم و فناوری را برای چه میخواهیم و قصد داریم به کجا برسیم و اصلاً طالب چه نوع توسعهای هستیم خیلی روشن نیست. اینکه آرمانمان چیست، مشخص نیست. بعضی افراد تصور میکنند که برای جبران عقبافتادگی هایمان فقط کافی است علم و فنآوری را از خارج بیاوریم، اما از این واقعیت که علم و فنآوری در یک زمینه فرهنگی مناسب رشد میکند و در یک زمینه فرهنگی مناسب از آن میتوان به نحو بهینه استفاده کرد غافلند، از علوم انسانی که فرهنگزاست و افراد را به مملکت پایبند و هویت را تقویت میکند، غفلت دارند. فقدان تعلق به فرهنگ بومی و احساس حقارت نسبت به غرب است که ما را به این وضع کشانده است. حتی اگر بخواهیم علم و فناوریمان پیشرفت کند باید فرهنگ بومیمان را تقویت کنیم. ( پژوهشگران،12و13/ 1386) 
در عصر جهانیشدن و تحرک و تغییر سریع، شهرهای بزرگ به جلوههای پررنگ و مفرط مسایل اجتماعی تبدیل شدهاند که کل جامعه را آزار میدهند. در اغلب اوقات کاستیها و نارساییهای نامرئی در شهرها به بروز زلزلههای اجتماعی میانجامند. تنشهای نهفته فوران میکنند و گاهی هم به صورت آشوب و طغیان، غارتگری و ویرانگریهای گسترده با خشونت همراه میشوند. 
«العولمة» نسبة إلى «العالم». يرى دعاة الترشيد أن عمليات الترشيد المادي تأخذ شكل مراحل يُفترض فيها أنها "حتمية" تمر بها كل المجتمعات البشرية. وتصاعُد عمليات الترشيد ثم تطبيقها على مستوى العالم، يعني تزايُد تساقُط الحدود والخصوصية بحيث يصبح العالم كله مادة استعمالية، مجرد سوق ضخمة، ويصبح كل البشر كائنات وظيفية، أحادية البُعْد، يمكن التنبؤ بسلوكها وحوسلتها وتوظيفها. وعندما يسود التجانس الكامل بين معظم أو كل المجتمعات البشرية، وعندما تتلاقى وتتبع نمطاً واحداً وقانوناً عاماً واحداً (قانون التطور والتقدم العالمي الحتمي). وحينما تهيمن الواحدية المادية يصبح العالم مكوَّناً من وحدات قد تكون غير مترابطة ولكنها متشابهة، ما يحدث في الواحدة يحدث في الأخرى (وهذا ما سماه ماكس فيبر «القفص الحديدي»). 
در داخل مملكت، ايراني را به سجل و كارت ملي او مي شناسند و در خارج، هويت او را با گذرنامه و احتمالاً رواديد تعيين مي كنند. حال مسئله اين است كه اين مدارك را كه به ناچار در زندگي روزمره ما مطرح و لازم به نظر مي رسند، آيا براي معرفي يك فرد ايراني مي توانيم كافي نيز بدانيم به اين سؤال بدون تامل نمي توان پاسخ داد، زيرا ايراني بودن متضمن بار معنايي سنگيني است كه بدون توجه به ابعاد وسيع آن، به نحو سطحي و خلاصه وار نمي توان بيان داشت. 
دکتر جلال امین 
